آنژیوپلاستی بهتر است یا عمل قلب باز؟
بیماری‌های قلبی‌عروقی و گرفتگی عروق کرونری از مهم‌ترین عوامل مرگ‌ومیر در سراسر دنیا هستند. معمولا برای درمان گرفتگی عروق قلبی از روش‌های آنژیوپلاستی و عمل قلب باز استفاده می‌شود. اما کدام روش موثرتر است؟ و پزشکان کدام را برای درمان مشکلات قلبی توصیه می‌کنند؟ برای آشنایی بیشتر و مقایسه آنژیوپلاستی و عمل قلب باز، همراه باشید. در این مطلب از هریک برای‌تان خواهیم گفت تا چشم‌انداز بهتری نسبت به آن‌ها به‌دست آورید.
آنژیوپلاستی چیست و چگونه انجام می‌شود؟
آنژیوپلاستی نوعی درمان کم‌تهاجمی است که برای بازکردن رگ‌ها و شریان‌های تنگ و مسدود قلب استفاده می‌شود. در این عمل، کاتتری باریک از طریق مچ دست‌ها یا کشاله ران وارد رگ خونی می‌شود.
این کاتتر به‌سمت محل گرفتگی عروق هدایت می‌شود. در گام بعدی، بالنی کوچک در بخش انتهایی کاتتر، باد می‌شود و شریان مسدود و گرفته را باز می‌کند. اغلب، استنت یا در واقع، یک فنر هم در شریان گذاشته می‌شود تا رگ باز بماند.
عمل قلب باز چیست و چه مراحلی دارد؟
عمل قلب باز (CABG – بای‌پس عروق کرونری) نوعی عمل جراحی تهاجمی است. در این عمل، جراح عروق بسته و مسدود را با پیوند رگ از نقطه دیگری از بدن دور می‌زند. در نتیجه، جریان خون به عضله قلب بازمی‌گردد.
بیمار برای انجام عمل قلب باز کاملا بیهوش و قفسه سینه او باز می‌شود. در طی عمل، متخصص بخشی از رگ را برای پیوند جدا می‌کند و قلب به‌طور موقت، با دستگاه قلب‌ریه متوقف می‌شود.
تفاوت آنژیوپلاستی و عمل قلب باز چیست؟
برای درک بهتر تفاوت میان آنژیوپلاستی و عمل قلب باز، نگاهی به جدول زیر داشته باشید. تشخیص اینکه کدام مورد برای هر بیمار مناسب است، به‌عهده شما نیست. در واقع، پزشک متخصص باید در این زمینه تصمیم بگیرد. به‌طور کلی، تفاوت این دو به‌شرح زیر است:
| معیار مقایسه | آنژیوپلاستی | عمل قلب باز |
|---|---|---|
| میزان تهاجم | کم تهاجمی (کاتتریزاسیون) | تهاجمی (جراحی باز قفسه سینه) |
| دوره نقاهت | کوتاه (معمولا ۱-۳ روز) | طولانی‌تر (چند هفته تا چند ماه) |
| خطرات و عوارض | خونریزی، لخته، عفونت محل ورود | عفونت، خونریزی، مشکلات تنفسی، درد طولانی |
| ریسک جراحی | پایین | بالاتر |
| هزینه | معمولا کمتر | بیشتر |
| ماندگاری نتایج | شاید نیاز به تکرار داشته باشد | بیشتر ماندگار و دائمی است |
هر روش برای چه بیمارانی مناسب‌تر است؟
بیمارانی که به‌دنبال رفع مشکلات قلب و عروق خود هستند، معمولا مایل‌اند که این دو روش را با هم مقایسه کنند. اگر شما هم این پرسش را در ذهن دارید، باید بدانید که هر یک از درمان‌ها برای چه کسانی مناسب‌تر است:
- آنژیوپلاستی: بیماران با گرفتگی عروق محدود، کسانی که ریسک جراحی باز برای‌شان بالا است، یا بیمارانی که نیاز به بازیابی سریع دارند.
- عمل قلب باز: بیماران با گرفتگی چند رگ به‌طور گسترده، انسداد شدید عروق یا مشکلات پیچیده عروقی و بیمارانی که پاسخ خوبی به آنژیوپلاستی نداده‌اند.
اگر گرفتگی عروق محدود و فقط در چند محل باشد، ریسک جراحی بالا می‌رود و آنژیوپلاستی معمولا گزینه بهتری است. در صورتی‌که اگر گرفتگی عروق متعدد و در چند شاخه اصلی باشد، عمل جراحی قلب باز انتخاب مناسب‌تری است.
مقایسه آنژیوپلاستی و عمل قلب باز از نظر تهاجمی‌بودن
آنژیوپلاستی روش کم‌تهاجمی است. برای انجام آن، در بیشتر موارد، نیازی به بیهوشی هم نیست. جراحی عمل قلب باز تهاجمی است و در طول آن، قفسه سینه باز و بیمار کاملا بیهوش می‌شود.
دوره نقاهت در آنژیوپلاستی و جراحی قلب باز
دوره نقاهت بعد از آنژیوپلاستی کوتاه‌تر از جراحی قلب باز است. بیشتر افرادی که تحت این عمل قرار می‌گیرند، بعد از چند روز به زندگی عادی بازمی‌گردند. این در حالی است که بیماران بعد از عمل قلب باز به مدت زمان نسبتا قابل توجهی برای بهبودی کامل نیاز دارند. معمولا هفته‌ها طول می‌کشد تا فرد به زندگی روزانه بازگردد.
خطرات و عوارض هر عمل
برای مقایسه این دو عمل قلب به خطرات احتمالی و عوارض هریک هم دقت کنید:
- آنژیوپلاستی: خونریزی محل کاتتر، احتمال بازگشت گرفتگی، حساسیت به داروهای ضدانعقاد.
- عمل قلب باز: خطرات مرتبط با جراحی بزرگ مانند عفونت زخم، مشکلات تنفسی، درد پس از جراحی و ریسک بالاتر عوارض قلبی و عروقی.
تفاوت هزینه آنژیوپلاستی و عمل قلب باز
برای آگاهی از هزینه‌ها باید پیش از جراحی و عملیات، درباره تعرفه‌ها پرس‌وجو کنید. بااین‌حال، معمولا آنژیوپلاستی هزینه کمتری نسبت به عمل قلب باز دارد. پیچیدگی جراحی در عمل قلب باز زیاد است و مدت زمان بستری هم روی افزایش هزینه آن در مقایسه با آنژیوپلاستی اثر دارد. البته بعضی از استنت‌های خاصی که در آنژیوپلاستی مورد استفاده قرار می‌گیرند هم هزینه آن را بالا می‌برند.
داروهای لازم پس از هر عمل
بعد از هر دو روش، بیمار نیاز به داروهایی دارد که از لخته‌شدن خون جلوگیری کنند، اما نوع و مدت مصرف بین دو روش متفاوت است:
بعد از آنژیوپلاستی: معمولاً ترکیب آسپرین + یک داروی ضدپلاکتی دیگر (کلوپیدوگرل، تیکاگرلور یا پرازوگرل) برای مدت مشخصی (بسته به نوع استنت، از ۱ ماه تا ۱۲ ماه یا بیشتر) تجویز می‌شود. این داروها ریسک خونریزی را افزایش می‌دهند، به‌خصوص در افرادی که باید هم‌زمان جراحی دیگری انجام دهند یا سابقه خونریزی گوارشی دارند.
بعد از عمل قلب باز (CABG): معمولاً آسپرین به‌تنهایی برای مدت طولانی (اغلب مادام‌العمر) تجویز می‌شود؛ گاهی بسته به شرایط بیمار (مثل وجود فیبریلاسیون دهلیزی هم‌زمان) داروهای ضدانعقاد قوی‌تر مثل وارفارین هم اضافه می‌شود.
عوارض و ریسک‌های عمل قلب باز و آنژیوپلاستی
هر عمل جراحی و اقدام پزشکی ریسک و عوارض مخصوص به خود را دارد. بااین‌حال، در مقایسه آنژیوپلاستی با عمل قلب باز، باید بگوییم که مورد نخست معمولا کم‌خطرتر است. البته در بسیاری از موارد، بعد از انجام آن، نیاز به درمان مجدد بعد از مدتی به‌وجود می‌آید. جراحی باز خطرات اولیه جراحی را دارد، اما معمولا نتایج بلندمدت بهتری ارائه می‌دهد.
ماندگاری نتایج آنژیوپلاستی در مقایسه با عمل قلب باز
بعد از عمل قلب باز، ماندگاری نتایج بالاتر از آنژیوپلاستی است و مشکلات قلب، دوباره باز نمی‌گردند. بعد از انجام آنژیوپلاستی، امکان نیاز به تکرار یا درمان دوباره وجود دارد.
کیفیت زندگی بعد از آنژیوپلاستی و عمل قلب باز
هردو روش درمان مشکلات قلب و عروق به افزایش کیفیت زندگی کمک می‌کنند. دوره نقاهت بیمار پس از آنژیوپلاستی کوتاه‌تر است و سریع‌تر به زندگی روزانه بازمی‌گردد. درهرحال، با پشت‌سرگذاشتن عمل موفق، هردو مورد می‌توانند زندگی را باکیفیت‌تر کنند.
آنژیوپلاستی بهتر است یا عمل قلب باز؟
انتخاب عمل قلب و عروق وابسته به شرایط هر بیمار است. شدت بیماری و محل گرفتگی عروق، ریسک جراحی و ترجیحات بیمار در زمان تعیین نوع درمان، مورد توجه قرار می‌گیرند. آنژیوپلاستی کمتر از عمل قلب باز تهاجمی است و سریع‌تر جریان خون را بازیابی می‌کند. در مواردی که گرفتگی رگ‌ها پیچیده‌تر و گسترده‌تر است، عمل قلب باز پیشنهاد می‌شود. نتیجه آن هم معمولا ماندگارتر است.
برای انتخاب بهترین روش درمان باید با پزشکی خبره مشورت کنید. اگر ساکن کرمان هستید، می‌توانید جهت پیداکردن بهترین دکتر قلب کرمان یا شهرهای دیگر به پلتفرم دکتردکتر مراجعه کنید. دکتردکتر، به شما کمک می‌کند که نوبت ویزیت حضوری یا آنلاین پزشک را در کمتر از 5 دقیقه دریافت کنید.
