نقش تغذیه در حفظ جنین از دیدگاه طب ایرانی و خطرات زعفران
تغذیه در دوران بارداری از اهمیت ویژهای برخوردار است و میتواند تأثیرات زیادی بر سلامت مادر و جنین داشته باشد. در این مقاله، به بررسی نقش تغذیه و برخی مواد غذایی پرخطر در این دوران، به ویژه از دیدگاه طب ایرانی میپردازیم.
نقش تغذیه در حفظ جنین از نگاه طب ایرانی
به گفته فاطمه مرادی، پزشک و متخصص طب ایرانی، دوران بارداری، بهویژه سهماهه اول، یکی از حساسترین مراحل زندگی مادر و جنین است. هرگونه افراط یا تفریط در تغذیه میتواند اثرات جدی و گاه جبرانناپذیری داشته باشد.
آیا زعفران میتواند باعث سقط جنین شود؟
مرادی در توضیح نقش زعفران در بارداری گفت: زعفران در طب ایرانی در دستهی مواد قاعدهآور قرار میگیرد؛ یعنی میتواند در صورت مصرف زیاد، موجب تحریک رحم شود. با این حال، مصرف متعادل و غذایی آن – مثلاً مقدار بسیار کم در برنج یا خورش – بهطور معمول مشکلی ایجاد نمیکند، به شرط آنکه:
- مصرف آن روزانه نباشد.
- مقدار آن زیاد نشود.
- بهصورت دمنوش، شربت یا مصرف مداوم در همه وعدهها استفاده نشود.
وی هشدار داد که مصرف زیاد زعفران، بهویژه در زنانی که سابقه سقط، لکهبینی یا جنین ضعیف دارند، میتواند خطرناک باشد و بهتر است بهطور کامل محدود یا حذف شود.
چه مواد غذایی دیگری میتوانند برای بارداری خطرساز باشند؟
این متخصص طب ایرانی با اشاره به سایر خوراکیهای پرخطر افزود: در دوران بارداری، مشکل اصلی اغلب زیادهروی است، نه مصرف گهگاهی.
مواد قاعدهآور
موادی مانند:
- کنجد
- ارده و فرآوردههای کنجدی
در صورت مصرف مداوم و زیاد، ممکن است باعث تحریک رحم شوند و بهویژه برای زنان حساس یا دارای سابقه سقط مناسب نیستند.
مواد نفاخ
حبوبات نظیر:
- لوبیا
- نخود
- باقالی
اگر بهصورت حجیم و روزانه مصرف شوند، میتوانند موجب نفخ شدید، فشار شکمی و ناراحتی شوند. مرادی توصیه کرد بهجای غذاهایی مثل عدسی، بهتر است غذاهایی مانند عدسپلو که میزان حبوبات آن کمتر است، انتخاب شود.
سبزیهای خاص؛ مفید اما با احتیاط
به گفته این پزشک، برخی سبزیها اگرچه مفید هستند، اما در بارداری نیازمند احتیاطاند:
- کرفس
- جعفری
مصرف کم آنها در غذا (مثلاً خورش کرفس) معمولاً مشکلی ندارد، اما:
- مصرف چند وعده پشت سر هم
- یا مصرف در حجم زیاد
بهویژه برای زنانی که تهدید به سقط یا لکهبینی دارند توصیه نمیشود.
غذاهای سنگین و سنتی؛ همیشه مناسب بارداری نیستند
مرادی افزود: برخی غذاهای سنتی ایرانی به دلیل نفخ، چربی یا ترکیب سنگین، میتوانند در سهماهه اول بارداری آزاردهنده یا حتی خطرساز باشند، از جمله:
- قورمهسبزی (به دلیل نفخ و تنوع سبزیها)
- آش رشته (به دلیل نفخ، حجم زیاد و چربی)
این غذاها ممکن است باعث فشار شکمی، ناراحتی گوارشی و ضعف عمومی مادر شوند.
آیا غذاهای «سرد» در بارداری مضر هستند؟
این متخصص طب ایرانی تأکید کرد: در دوران بارداری، اصل تعادل از هر چیز مهمتر است. همانطور که توصیه میشود مادران باردار:
- از فعالیتهای شدید پرهیز کنند
- در محیطهای بسیار سرد یا بسیار گرم ننشینند
در مورد طبع غذاها نیز باید همین اصل رعایت شود. به همین دلیل، بسیاری از داروها و دمنوشهای گیاهی طب سنتی:
- برای همه زنان باردار مناسب نیستند
- و نمیتوان آنها را بدون بررسی تجویز کرد
بهعنوان نمونه، کندر به دلیل گرمی بسیار بالا، بهطور کلی در بارداری و بهویژه در سهماهه اول ممنوع است.
جمعبندی
کارشناسان تأکید میکنند که:
- در بارداری، «طبیعی بودن» یک ماده غذایی به معنای «بیخطر بودن» آن نیست.
- بسیاری از توصیههای طب سنتی هنوز مطالعات کافی روی زنان باردار ندارند.
- بنابراین، احتیاط، تعادل و مشورت با پزشک، بهترین راه حفظ سلامت مادر و جنین است.
